คำถามเป็นร้อย คำตอบค่อยออกรวง 'พี่เสกสรรค์' บนโต๊ะข้าวญี่ปุ่น ถึงผืนนาอีสาน

มันแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยในความคิดของเราตอนนั้น แต่เราก็อยากจะลอง.. เราก็มาลองผิดลองถูกจนสำเร็จ 'รู้สึกภูมิใจนะครับว่าเราทำในสิ่งที่แทบจะเป็นไปไม่ได้ให้สำเร็จขึ้นมาได้'

สิ่งที่ยังไม่รู้ในวันนั้น กลายเป็นแรงผลักให้เดินเข้าไปหาคำตอบ ตอนนั้นมีตัวอย่างให้ศึกษาอยู่น้อยมาก เสียงจากปลายสายเล่าถึงจุดเริ่มต้นของการปลูกข้าวญี่ปุ่นในอุดรธานี หลังสิ้นสุดการทำงานเก็บเงินประเทศญี่ปุ่นราว 17 ปี รสชาติข้าวโคชิฮิคะริอันนุ่มหอมคุ้นลิ้นบนโต๊ะอาหารแทบทุกมื้อฝังลึกในใจ พอย้ายคืนสู่อุดรธานี ความคิดถึงรสชาติเดิม ๆ พาไปสู่โอกาสต่อยอดครั้งสำคัญบนผืนนาอีสาน ข้าวไทยเติบโตตามวิถีดั้งเดิม ส่วนข้าวญี่ปุ่นกลายเป็นสิ่งแปลกใหม่ที่ปลุกไฟให้ลงมือ แม้วันแรกมีคำถามเยอะกว่าคำตอบ ทั้งสภาพดิน แหล่งน้ำ ภูมิอากาศ รวมถึงกลยุทธ์การตลาดที่ต้องบุกเบิก

เรานำข้าวจากพื้นที่ที่ปลูกยาก มาทดลองปลูกในภาคอีสาน ซึ่งถือว่ายากยิ่งกว่า ยิ่งยากที่สุด เวลาสำเร็จมันก็จะยิ่งภูมิใจมากที่สุด ผมได้ความประณีต และความไม่ย่อท้อตรงนั้นมาใช้

เสียงรอบข้างยังเจือความเป็นห่วง คุณเสกสรรค์ โพธิสาร อายุ 48 ปี ข้าวญี่ปุ่นโคชิฮิคะริ เจ้าของแบรนด์พอดีฟาร์ม จ.อุดรธานี เลือกรับฟังด้วยหัวใจเปิดกว้างแล้วมุ่งหน้าลงแปลงลุยต่อ การลงแปลงรอบแรกมีไว้เพื่อเก็บรายละเอียดของปัญหา นำมาปรับแก้ใหม่อย่างตั้งใจในหนถัดไป จนต้นข้าวเริ่มส่งสัญญาณตอบกลับผ่านสีใบข้าวที่เปลี่ยนไป ความสูงของลำต้น และรวงข้าวที่ค่อย ๆ งอกเป็นเมล็ดชัดขึ้น สิ่งที่เคยเป็นเพียงความคิด 'เริ่มจับต้องได้จากต้นข้าวที่เติบโตขึ้นจริง' ของฝากล้ำค่าติดตัวมาจากแดนปลาดิบพุ่งตรงสู่หัวใจแห่ง 'ความประณีต' เมื่อใช้เวลากับโจทย์ตรงหน้านานพอ รายละเอียดที่เคยมองไม่เห็นก็เริ่มชัดขึ้น แล้วขยับแก้ทีละจุด ความคิดตกผลึกชุดนั้นถูกนำมาวางลงบนดินอีสานอย่างสมดุล 'บ้านยังเป็นบ้าน นาก็ยังเป็นนา มีจังหวะฝน แดด ลม และฤดูกาลของตัวเอง' สิ่งใหม่ที่เติมเข้ามาผสานกับวินัยเหล็กข้ามวัฒนธรรม แปลงเพาะปลูกแห่งนี้กลายเป็นพื้นที่รวมสองประสบการณ์หลอมรวมเป็นหนึ่ง ความเคารพต่อผืนดินยังคงแน่นแฟ้น หลักคิดจากครอบครัวและวิถีเกษตรดั้งเดิมยังเป็นฐานสำคัญของทุกการตัดสินใจ ขณะเดียวกัน ความละเอียดลออแบบญี่ปุ่นกลายเป็นส่วนหนึ่งของวิธีทำงาน ทั้งการเฝ้าสังเกตต้นข้าวและการจดจำทุกการเปลี่ยนแปลง 'แนวคิดเดิมยังชัดเจน ยิ่งต้องใช้ความพยายามมาก ผลลัพธ์ก็ยิ่งมีความหมาย' ความตั้งใจจริงส่งผ่านเสียงตั้งแต่ต้นจนจบ ก่อนจะลงมือพิสูจน์ให้เห็นจริง จนวันนี้ต้นข้าวโคชิฮิคะริเติบโต และออกรวงเต็มแปลง กลายเป็นหลักฐานตรงหน้าว่าสิ่งที่เคยคิดไว้สามารถเกิดขึ้นจริงได้

ข้าวญี่ปุ่นแดนสวรรค์แห่งแดนอีสาน จากตลาดที่เคยมีแค่กลุ่มคนรู้จัก ตอนนี้ก็เริ่มมีคนข้างนอกติดต่อเข้ามาเรื่อย ๆ มันทำให้เรารู้สึกหวงแหนและรักในผืนแผ่นดินของเรา

ตลาดขยับจากวงเล็กออกสู่กลุ่มลูกค้าที่กว้างขึ้น ลูกค้าเริ่มหลั่งไหลเข้ามารู้จัก มีคำตอบรับชื่นใจส่งกลับมาทั้งเรื่องรสชาติ คุณภาพ และราคา ช่วงเวลานี้ถูกบอกเล่าด้วยภาพของการ 'ขึ้นบันได' ทีละขั้น วางเท้าให้มั่นแล้วก้าวต่อไป จากวันที่ข้าวญี่ปุ่นยังเป็นที่รู้จักเพียงในวงเล็ก วันนี้มีช่องทางเพิ่ม มีผู้คนติดต่อเข้ามาแถมมีงานต่อยอดอีกหลายสาย ความภูมิใจเลยไม่ได้ผูกไว้กับยอดเงินในบัญชีเพียงอย่างเดียวแต่อยู่ในเส้นทางที่สะสมบทเรียนจากความผิดพลาดด้วยตัวเอง จนกลายเป็นตัวอย่างให้คนบ้านเดียวกันได้มองเห็น จากแปลงนาที่ครั้งหนึ่งมีคำถามเต็มไปหมด วันนี้กลับเต็มไปด้วยบทเรียนจากของจริง ประสบการณ์ที่สะสมมาจึงเปิดทางไปสู่โจทย์ใหม่ สิ่งที่ยังไม่รู้ยังชวนให้อยากเดินเข้าไปหา ส่วนความรู้ที่เคยหาแทบตายก็ไม่เจอ วันนี้เริ่มตกผลึกจากทุกครั้งที่ก้าวลงนา ข้าวหอมมะลิไทยสายพันธุ์พื้นบ้านยังเป็นส่วนหนึ่งของวิถีท้องทุ่ง ผสมกับข้าวโคชิฮิคะริที่มีทางเดินของตัวเอง เติบโตไปกับผืนนาอีสานจนกลายเป็นของดีอีกอย่างที่เกิดจากความตั้งใจ และความประณีต เมื่อมองย้อนกลับไปแล้วเห็นสิ่งที่เรียนรู้มาตลอด กลายเป็นผลผลิตจริงกลางท้องทุ่งบ้านเกิด

.. ทั้งรสชาติหรือคุณภาพต่าง ๆ เขาบอกว่ากินแล้วไม่ได้ต่างจากข้าวญี่ปุ่นที่ปลูกในประเทศญี่ปุ่นเลย เราได้ทานข้าวญี่ปุ่นทุกมื้อ เราก็เลยรู้สึกว่าทานแล้วรสชาติดี และดีต่อสุขภาพด้วย

ช่วงท้ายของการพูดคุยกัน 'โคชิฮิคะริ' มีความหมายว่า 'แสงสว่างแห่งแดนสวรรค์' ก่อนจะตามมาด้วยเสียงหัวเราะอย่างอารมณ์ดีในประโยคเด็ด 'ข้าวญี่ปุ่นแดนสวรรค์แห่งดินอีสาน' ประโยคเดียวที่รวบรวมทั้งความเป็นสากล ความเป็นบ้านเฮา แถมพกศักดิ์ศรีชาวนาไทยไว้อย่างน่าชื่นชม ข้าวถุงกะทัดรัดตรงหน้าเป็นผลลัพธ์ที่สร้างงาน สร้างรายได้ ให้กินดีมีสุขบนแผ่นดินแม่อุดรธานี จากฤดูที่ค่อย ๆ ทำ ค่อย ๆ รู้ ความภูมิใจจึงอยู่ตรงนั้นอย่างพอดี โดยไม่ต้องพูดให้ใหญ่กว่านี้ เพราะสำหรับชายไทบ้านที่ครั้งหนึ่งเริ่มจากคำถาม วันนี้คำตอบบางส่วนกำลังออกรวงอยู่ตรงหน้า ส่วนคำถามใหม่ก็ยังรอฤดูถัดไปเสมอ